ΠΕΡΣΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ : Στο προσκήνιο αντιτιθέμενα συμφέροντα

Συνεχίζεται η έντονη διπλωματική κινητικότητα που αναπτύσσεται εδώ και μέρες με επίκεντρο την τεταμένη κατάσταση στον Περσικό Κόλπο και τα στρατηγικά Στενά του Ορμούζ. Οι προσπάθειες των ΗΠΑ να πετύχουν επαναδιαπραγμάτευση της διεθνούς συμφωνίας για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα του 2015 (από την οποία αποχώρησαν πέρσι) παραμένουν στην πρώτη γραμμή των παζαριών, όπως και η προσπάθεια των ευρωπαϊκών δυνάμεων, της Ρωσίας και της Κίνας να διατηρηθεί.

Την Παρασκευή, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Μοχάμαντ Τζαβάντ Ζαρίφ, από την Ινδονησία όπου βρέθηκε (έπειτα από έναν μαραθώνιο ταξιδιών το τελευταίο 10ήμερο μεταξύ άλλων σε Κίνα, Ιαπωνία, Γαλλία, Ρωσία, Μπανγκλαντές), τόνισε ότι η ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου «είναι εφικτή μόνο μέσω συνεργασίας και αλληλεπίδρασης των χωρών της περιοχής». Ένα 24ωρο νωρίτερα, ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν είχε αναφερθεί εμμέσως σε δηλώσεις του, στο περιθώριο του Ανατολικού Οικονομικού Φόρουμ στο Βλαδιβοστόκ, στην πιθανότητα θέσπισης μακροπρόθεσμα ενός διεθνούς οργανισμού που θα μπορούσε να αναλάβει την προστασία στα Στενά του Ορμούζ. Δεν απέκλεισε μάλιστα το ενδεχόμενο να συμμετάσχουν σε αυτόν χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Ινδία κ.ά.

Πριν από τις δηλώσεις Πούτιν, στο περιθώριο του ίδιου Φόρουμ έκαναν αίσθηση οι δηλώσεις του Ινδού πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι, καθώς φάνηκε να απορρίπτει το ενδεχόμενο συμμετοχής της χώρας του στη λεγόμενη «ναυτική δύναμη ασφάλειας» (Operation Sentinel) των ΗΠΑ σε Περσικό, Στενά Ορμούζ και Κόλπο του Ομάν. Τόνισε έτσι πως δεν θα πάρει στρατιωτικά μέτρα, για να εξασφαλίσει τα δεξαμενόπλοια της χώρας του στα Στενά του Ορμούζ και πως η κυβέρνησή του έχει ήδη προχωρήσει σε «συγκεκριμένες διευθετήσεις ασφαλείας» για τα δικά της πετρελαιοφόρα… Η Ινδία είναι μία ακόμη χώρα που έχει απορρίψει το ενδεχόμενο συμμετοχής στην επιχείρηση «Sentinel» των ΗΠΑ, πράγμα που έχουν κάνει ήδη κάποιες από τις χώρες της ΕΕ (με πρώτη τη Γερμανία) και η Ιαπωνία. Επίσης, από τις χώρες της περιοχής, μόνο το Μπαχρέιν συμμετέχει στη ναυτική «αποστολή» των ΗΠΑ.

Στο μεταξύ, δυσκολίες αντιμετωπίζει η γαλλική μεσολάβηση για εκτόνωση της κρίσης στον Περσικό, καθώς η «αχίλλειος πτέρνα» στην πρόσφατη πρόταση του Γάλλου Προέδρου Εμ. Μακρόν για πιστώσεις ύψους 15 δισ. δολαρίων στο Ιράν, στο πλαίσιο συμφωνίας «προ-αγοράς» ιρανικού πετρελαίου, είναι η εξάρτησή της από την «καλή θέληση» των ΗΠΑ να παραχωρήσουν ορισμένες «εξαιρέσεις». Ωστόσο, αυτό το ενδεχόμενο απέρριψε ξανά μεσοβδόμαδα η κυβέρνηση Τραμπ, που παράλληλα συνέχισε σταθερά την τακτική άσκησης «υπέρτατης πίεσης» σε βάρος της Τεχεράνης, επιβάλλοντας νέες κυρώσεις στο διαστημικό της πρόγραμμα και σε 16 ναυτιλιακές της εταιρείες. Παράλληλα, απέτυχαν οι προσπάθειες του Αμερικανού απεσταλμένου για το Ιράν, Μπράιαν Χουκ, να εξαγοράσει με δέλεαρ «αρκετά εκατομμύρια δολάρια» τον Ινδό καπετάνιο του ιρανικού τάνκερ «Adryan Daria-1», προκειμένου να μεταφέρει το σκάφος σε περιοχή όπου θα μπορούσαν να το καταλάβουν Αμερικανοί κομάντος. Σε ό,τι αφορά τον περιπετειώδη περίπλου του σκάφους, αποκλειστικές πληροφορίες της ειδησεογραφικής ιστοσελίδας «Middle East Eye», που επικαλείται δύο Σύρους αξιωματούχους, ανέφεραν πως το ιρανικό δεξαμενόπλοιο ξεφόρτωσε το 55% των 2,1 εκατ. βαρελιών αργού πετρελαίου σε λιμάνι της Συρίας που δεν κατονομάστηκε.

Αίσθηση προκάλεσαν νωρίτερα αποκαλύψεις των «Τάιμς της Ν. Υόρκης» για τα σχέδια του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Νετανιάχου να πραγματοποιήσει στρατιωτικό χτύπημα στο Ιράν με ή χωρίς τη συγκατάθεση των ΗΠΑ, θεωρώντας ότι η κυβέρνηση Τραμπ θα είναι πιο ανεκτική σε ένα τέτοιο (πολλαπλώς επικίνδυνο) εγχείρημα.

  • Από τον «Ριζοσπάστη» του Σαββατο-Κύριακου 7-8/9/2019