ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 2019 : Μέτρα και «αντίμετρα» με το λαό μόνιμα χαμένο

Με απόλυτη αφοσίωση στους στόχους για τα πρωτογενή πλεονάσματα, πάνω στα οποία προσθέτουν και τα ποσά για τα «δημοσιονομικά μαξιλάρια ασφαλείας», εξελίσσονται η αντιλαϊκή κοπτοραπτική και τα παζάρια της κυβέρνησης με τους «θεσμούς» της ΕΕ και της Ευρωζώνης αναφορικά με την τελική διαμόρφωση των μεγεθών του κρατικού προϋπολογισμού για το 2019. Εξάλλου, στη συνεδρίαση του Γιούρογκρουπ την ερχόμενη Δευτέρα ανοίγει η συζήτηση επί των προσχεδίων κρατικών προϋπολογισμών που έχουν υποβληθεί από όλα τα κράτη – μέλη, ενώ η έμφαση θα δοθεί στον προϋπολογισμό της Ιταλίας και τη διαπάλη που έχει ξεσπάσει στο εσωτερικό της Ευρωζώνης γύρω από αυτόν.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στις 19 Νοέμβρη προγραμματίζεται έκτακτη συνεδρίαση του Γιούρογκρουπ, όπου θα κυριαρχήσει το ζήτημα του ελληνικού κρατικού προϋπολογισμού ενόψει της κατάθεσης στη Βουλή στις 21 Νοέμβρη. Παράλληλα, η πλευρά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στο πλαίσιο της φετινής διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, προετοιμάζει τις πρώτες εκθέσεις αναφορικά με το μείγμα πολιτικής που καλούνται να εφαρμόσουν τα κράτη – μέλη, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, για την οποία ετοιμάζεται και δεύτερη έκθεση στο πλαίσιο του μηχανισμού της «ενισχυμένης εποπτείας», με τις ειδικές «δεσμεύσεις» και «υποχρεώσεις» που περιλαμβάνονται σε αυτόν.

Μονά – ζυγά, με το λαό χαμένο

Παράλληλα, όσο εξελίσσεται το παζάρι γύρω από το ενδεχόμενο μη περικοπής των συντάξεων, τόσο περισσότερο αποκαλύπτεται ότι οι «προσθαφαιρέσεις» για να «βγουν» τα νούμερα των πλεονασμάτων έχουν χαμένο το λαϊκό εισόδημα. Ακόμα δηλαδή κι αυτά τα ψίχουλα διαχείρισης της ακραίας φτώχειας, που η κυβέρνηση παρουσιάζει ως το «άπαν» της υποτιθέμενης «κοινωνικής» της πολιτικής, μπαίνουν στο άθλιο παζάρι, μαζί βέβαια με το ενδεχόμενο να έρθουν πιο νωρίς άλλα προαποφασισμένα μέτρα, όπως είναι η μείωση του αφορολόγητου, με βάση την οποία θα χαρατσώνονται ακόμα και όσοι βρίσκονται στα όρια της «επίσημης» φτώχειας. Είναι χαρακτηριστικό ότι η πλευρά των ευρωπαϊκών «θεσμών» στο σενάριο της μη επιβολής του μέτρου για τις συντάξεις αλλά και με παράλληλη εφαρμογή των λεγόμενων «αντιμέτρων», που διαφημίζει η κυβέρνηση, εκτιμά τα πλεονάσματα του 2019 στο επίπεδο του 3,25% του ΑΕΠ. Προαναγγέλλει δηλαδή επιπλέον μέτρα 500 εκατ. ευρώ για να πιαστεί ο στόχος του 3,5%, παρόλο που οι συνταξιούχοι προσωρινά θα γλιτώσουν το «τσεκούρι», επιβεβαιώνοντας πως όποια ψίχουλα αφήσει στην τσέπη τους θα τους τα πάρει από την άλλη. Εξίσου χαρακτηριστικό είναι το ότι ως «εναλλακτική», που οδηγεί στο ίδιο δημοσιονομικό αποτέλεσμα, αναφορικά με την υπεραπόδοση του στόχου για το πλεόνασμα, εξετάζεται η περαιτέρω συμπίεση κρατικών κονδυλίων που αφορούν στην κάλυψη ακόμη και στοιχειωδών αναγκών της λαϊκής οικογένειας.

Αλλο σενάριο, στην ίδια λογική, είναι αυτό της «μερικής» εφαρμογής του προνομοθετημένου μέτρου για μείωση του αφορολόγητου ορίου όχι από το 2020 αλλά από το 2019, ώστε να συμπληρωθούν τα όποια «δημοσιονομικά κενά».

Σε κάθε περίπτωση, ανεξάρτητα από το τι θα βγάλει η αντιλαϊκή κοπτοραπτική, το σίγουρο είναι ότι οι εργαζόμενοι θα πληρώσουν τους στόχους για τα πλεονάσματα της επόμενης 4ετίας (μέχρι το 2022) που διογκώνονται κατά 4,5 δισ. ή πάνω από 1 δισ. κατά μέσο όρο σε ετήσια βάση.

Περικοπές επί περικοπών

Την ίδια ώρα εξετάζονται περαιτέρω περικοπές ακόμη και από το πακέτο των λεγόμενων αντιμέτρων, όχι βέβαια εκείνων που η κυβέρνηση βαφτίζει «αναπτυξιακά» και αφορούν στην ενίσχυση του κεφαλαίου, αλλά εκείνων που κατευθύνονται για την ανακούφιση των πιο εξαθλιωμένων.

Χαρακτηριστικές είναι οι «προτιθέμενες δημοσιονομικές παρεμβάσεις», που ενσωματώνονται στο προσχέδιο προϋπολογισμού, σύμφωνα με τις οποίες τυχόν αναβολή της περικοπής των συντάξεων θα συνδυαστεί με τη λήψη ισοδύναμων αντιλαϊκών μέτρων ύψους 1,73 δισ. ευρώ, ποσό που εξετάζεται να μεγαλώσει στο τελικό σχέδιο προκειμένου να καλυφθούν τα νέα δημοσιονομικά κενά.

Σε κάθε περίπτωση, σε σχέση με τις προβλέψεις του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2019 – 2021, που ψηφίστηκε φέτος το καλοκαίρι, μεταξύ άλλων καρατομούνται:

— Το επίδομα ενοικίου φτωχών λαϊκών νοικοκυριών. Συμπιέζεται στα 150 εκατ. ευρώ (από 600 εκατ.), με «εξοικονομήσεις» για το κρατικό ταμείο ύψους 450 εκατ. ευρώ.

— Η επιδότηση για αγορά συνταγογραφούμενων φαρμάκων από φτωχούς ασφαλισμένους. Από 260 εκατ. ευρώ, όπως προβλεπόταν, εξαλείφεται πλήρως, με «εξοικονόμηση» 260 εκατ. ευρώ.

— Η σχεδιαζόμενη «επέκταση» του προγράμματος σχολικών γευμάτων. Επίσης μηδενίζεται, με πρόσθετες «εξοικονομήσεις» ύψους 190 εκατ.

— Το πρόγραμμα δημιουργίας νέων μονάδων προσχολικής εκπαίδευσης/νηπιαγωγείων, ύψους 140 εκατ., που επίσης καταργείται.

Για το λαό φοροληστεία…

Στο πακέτο με τα «αντίμετρα» που διαφημίζει η κυβέρνηση συγκαταλέγονται και «παρεμβάσεις» στη φορολογία που τσακίζει τα εργατικά – λαϊκά στρώματα, που μοιάζουν με «παρηγοριά στον άρρωστο…». Πρόκειται για παρεμβάσεις που εξανεμίζονται έτσι κι αλλιώς από τη γενικευμένη αντιλαϊκή επίθεση, και πάντα υπό την αίρεση της πορείας της καπιταλιστικής ανάκαμψης, στο φόντο μιας νέας κρίσης που ήδη προδιαγράφεται σε διεθνές επίπεδο.

Π.χ. η κυβέρνηση διαφημίζει:

— Μεσοσταθμική μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 10%, ενώ είναι γνωστό ότι ο επανυπολογισμός του με αναθεωρημένες αντικειμενικές αξίες αναμένεται να συμπαρασύρει προς τα πάνω τα χαράτσια σε λαϊκές περιοχές.

— Μείωση ασφαλιστικών εισφορών ελεύθερων επαγγελματιών με εισόδημα πάνω από 7.000, ώστε, όπως ομολογεί η κυβέρνηση, να ενισχυθεί η «φορολογική συμμόρφωσή» τους, δηλαδή αναμένοντας να αυξηθούν τα δηλωθέντα εισοδήματα και επομένως η διόγκωση των φόρων που επιβάλλονται σε αυτοαπασχολούμενους και άλλες κατηγορίες. Σημειώνεται ότι από το 2019 καταργείται η έκπτωση 15% στη βάση υπολογισμού των εισφορών.

— «Μείωση» των συντελεστών ΦΠΑ από το 2021 («ζήσε μαύρε μου», δηλαδή), που ουσιαστικά πρόκειται για κάλπικη εξαγγελία, αφού δεν αναφέρεται ούτε καν στον ορίζοντα του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου (μέχρι το 2022).

Στην πραγματικότητα, με τους φόρους συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο από αυτό που παρουσιάζει η κυβέρνηση. Οι έμμεσοι φόροι (ΦΠΑ και άλλα χαράτσια) που φορτώνονται στη λαϊκή κατανάλωση, απογειώνονται ήδη από το 2019, στα 35,45 δισ. από 35,2 δισ. φέτος (αύξηση 250 εκατ.) και στα 35,7 δισ. το 2020, δηλαδή κατά επιπλέον 250 εκατ. και σωρευτικά 500 εκατ. για την προσεχή διετία.

— Κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για συνεταιρισμένους αγρότες, συνεταιρισμούς – ΚΟΙΝΣΕΠ, μια εξαγγελία που επίσης αγνοείται τόσο από το προσχέδιο προϋπολογισμού της κυβέρνησης όσο και από το Μεσοπρόθεσμο.

Σε κάθε περίπτωση, οι αγρότες που υπάγονται στο «ειδικό καθεστώς ΦΠΑ» ήδη εξαιρούνται από το «τέλος επιτηδεύματος». Στην πραγματικότητα, το μέτρο αυτό έχει ως βασικό στόχο την ενίσχυση της επιχειρηματικής δράσης στον αγροτικό τομέα.

…και «μποναμάδες» στην εργοδοσία

Την ίδια ώρα, στο προσχέδιο του προϋπολογισμού προβλέπονται με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα οι νέες παρεμβάσεις για την ενίσχυση των μονοπωλιακών ομίλων, που εδώ η κυβέρνηση είναι ιδιαίτερα γαλαντόμος.

Μεταξύ αυτών:

— Κρατική επιδότηση του συνόλου των ασφαλιστικών εισφορών για νέους μισθωτούς έως 24 ετών, με ποσό ύψους 103 εκατ. για το 2019, που με τη σειρά της συνδυάζεται με τη διαμόρφωση του υποκατώτατου μισθού για τους νέους εργαζόμενους.

— Μείωση του εταιρικού φορολογικού συντελεστή στα επιχειρηματικά κέρδη κατά τέσσερις μονάδες, από το 29% στο 25% σε βάθος τετραετίας, αρχής γενομένης από το 2020, με ετήσιο όφελος για επιχειρήσεις πάνω από 460 εκατ., σύμφωνα με το Μεσοπρόθεσμο.

Το συγκεκριμένο μέτρο έρχεται να τονώσει την ανταγωνιστικότητα επιχειρήσεων με μεγάλη μάζα κερδών, επί των οποίων θα εφαρμόζονται οι μειωμένοι συντελεστές, ενώ βέβαια βρίσκεται και στην προμετωπίδα των αξιώσεων του ΣΕΒ.

Τηρήστε τα «συμφωνηθέντα» λέει το ΔΝΤ

«Η μεταρρύθμιση στις συντάξεις έχει συμφωνηθεί εδώ και καιρό. Θεωρούμε ότι είναι σημαντικό να κινηθεί η Ελλάδα με πειστικό τρόπο προς κοινωνικές πολιτικές φιλικές για την ανάπτυξη. Βλέπουμε την εφαρμογή του προνομοθετημένου πακέτου για το 2019 και το 2020 ως κάτι που κινείται προς αυτή την κατεύθυνση», υπογράμμισε σε δηλώσεις του ο εκπρόσωπος του ΔΝΤ, Τζ. Ράις, αναφορικά με την πλήρη εφαρμογή του «δίδυμου» αντιλαϊκού πακέτου (συντάξεις – αφορολόγητο) με βάση και το προνομοθετημένο από την κυβέρνηση χρονοδιάγραμμα.

Παράλληλα, ο εκπρόσωπος του ΔΝΤ επισήμανε ότι οι αποφάσεις για το πώς θα «αξιοποιηθεί» ο «δημοσιονομικός χώρος» (δηλαδή το υπερπλεόνασμα) λαμβάνονται από τους Ευρωπαίους εταίρους και την ελληνική κυβέρνηση. Όπως είπε, η «κύρια αλληλεπίδραση είναι μεταξύ της Ελλάδας και των Ευρωπαίων εταίρων, αν και το ΔΝΤ συνεχίζει να συμμετέχει προσφέροντας βοήθεια με την επιτήρηση».

Α. Σ. 

  • Από τον «Ριζοσπάστη» του Σαββατο-Κύριακου 3-4 Νοέμβρη 2018