ΕΦΟΠΛΙΣΤΕΣ : Εντείνουν το ξεζούμισμα των ναυτεργατών, διαμορφώνοντας επικίνδυνες συνθήκες στα καράβια

Η απεργιακή μάχη των ναυτεργατών στις 3 Ιούλη για την υπογραφή Συλλογικής Σύμβασης ανέδειξε το εκρηκτικό «μείγμα» σε βάρος της ίδιας της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα το οποίο διαμορφώνει στην επιβατηγό ναυτιλία η επιθετικότητα των εφοπλιστών.

Μια επιθετικότητα που τροφοδοτείται από την αντιλαϊκή πολιτική των κυβερνήσεων ΝΔ – ΣΥΡΙΖΑ – ΠΑΣΟΚ, με τις «πλάτες» του εργοδοτικού – κυβερνητικού συνδικαλισμού στην ηγεσία της ΠΝΟ.

Με την αβάντα του νόμου 4150/2013 για τις οργανικές συνθέσεις

Ενα από τα βασικά αιτήματα που πρόβαλαν με την απεργία τους οι ναυτεργάτες ήταν η κατάργηση του νόμου 4150/2013 της κυβέρνησης ΝΔ – ΠΑΣΟΚ, τον οποίο διατήρησε σε πλήρη ισχύ η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Ο νόμος απορρέει από τον κανονισμό 3577/92 της ΕΕ για την άρση του καμποτάζ και δίνει το περιθώριο στους εφοπλιστές ουσιαστικά να καθορίζουν κατά την κρίση τους την οργανική σύνθεση των επιβατηγών πλοίων, παραβιάζοντας τις ΣΣΕ και τη Διεθνή Σύμβαση 180, που καθορίζουν τις ώρες εργασίας και ανάπαυσης των πληρωμάτων, και υπονομεύοντας την ασφάλεια και προστασία των ναυτεργατών, των επιβαινόντων και του πλοίου.

Ο νόμος ενεργοποιήθηκε στις 7/7/2013 με 6 καρμπόν Υπουργικές Αποφάσεις του τότε υπουργού Ναυτιλίας Μ. Βαρβιτσιώτη για 6 πλοία της γραμμής Πάτρα – Ιταλία, από τα οποία πετάχτηκαν στη στεριά 210 από τους 500 ναυτολογημένους ναυτεργάτες. Οι ειδικότητες που πλήγηκαν περισσότερο ήταν αυτές των γενικών υπηρεσιών (καμαρότοι, μάγειροι κ.λπ.).

Στη διάρκεια των πρόσφατων διαπραγματεύσεων της ΠΝΟ με τον Σύνδεσμο Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας (ΣΕΕΝ), οι εφοπλιστές έθεσαν ως προϋπόθεση για να υπογράψουν την ανανέωση της ΣΣΕ του 2019, με το ψίχουλο του 2% ως αύξηση, να εφαρμοστεί πλήρως και στα ακτοπλοϊκά πλοία ο νόμος 4150. Ο νόμος ήδη εφαρμόζεται στους ναυτεργάτες των γενικών υπηρεσιών των ακτοπλοϊκών πλοίων, που μειώνονται κατά περίπου 50% στη διάρκεια της χειμερινής περιόδου. Τώρα θέλουν να εφαρμοστεί παντού για το σύνολο του πληρώματος.

Μάλιστα, σε επιστολή που έστειλαν στις 24 Ιούνη στην ΠΝΟ, επιβεβαιώνοντας ότι οι οργανικές συνθέσεις στα επιβατηγά πλοία είναι πια λάστιχο και καθορίζονται κατά το δοκούν από τους εφοπλιστές, ως …δείγμα καλής θέλησης πρότειναν να προσθέσουν στην αποδεκατισμένη οργανική σύνθεση των πλοίων της γραμμής Πάτρα – Ιταλία 1 με δύο ναυτεργάτες, και αυτούς «για την περίοδο από 15/6 έως 15/10/2019», αρκεί η ΠΝΟ να υπογράψει τη ΣΣΕ, με όρο δηλαδή την εφαρμογή του 4150 που έθεσαν και για τα ακτοπλοϊκά πλοία.

Τελικά, οι εργοδοτικοί – κυβερνητικοί συνδικαλιστές στην ΠΝΟ, κόντρα στις αγωνιστικές διαθέσεις των ναυτεργατών, υπέγραψαν την απαράδεκτη ΣΣΕ με τον ΣΕΕΝ…

Μεγάλοι οι κίνδυνοι για την προστασία της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα

Οι οργανικές συνθέσεις είναι αδιάρρηκτα δεμένες με την προστασία της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα.

Η μείωσή τους σημαίνει ένταση της εκμετάλλευσης των ναυτεργατών. Ταυτόχρονα, οι ναυτεργάτες που πετιούνται στη στεριά έχουν συγκεκριμένο πόστο (υποδιαίρεση) στο πλοίο σε κατάσταση κρίσης, που αφορά και το χειρισμό των σωστικών μέσων του πλοίου. Με τη μείωση των οργανικών συνθέσεων, όλα αυτά «πάνε περίπατο»…

Η μειωμένη οργανική σύνθεση ήταν μία από τις βασικές αιτίες που συνέβαλαν στην πολύνεκρη τραγωδία του επιβατηγού πλοίου «Norman Atlantic», που στις 28/12/2015 πήρε φωτιά ανοιχτά της Κέρκυρας, ενώ εκτελούσε το δρομολόγιο Πάτρα – Ανκόνα.

Τα ταξικά ναυτεργατικά σωματεία ΠΕΜΕΝ, «ΣΤΕΦΕΝΣΩΝ» και ΠΕΕΜΑΓΕΝ προειδοποιούν με ανακοινώσεις τους για την εφαρμογή των νόμων και των Υπουργικών Αποφάσεων που μειώνουν τις οργανικές συνθέσεις στα επιβατηγά πλοία: «Οι μειωμένες συνθέσεις κατέδειξαν στην πράξη ότι για να «βγει η δουλειά» παραβιάστηκαν και παραβιάζονται συνεχώς τα χρονικά όρια εργασίας και οι ώρες ανάπαυσης των ναυτεργατών, όπως ορίζονται ρητά και περιοριστικά από τις μέχρι τώρα επικυρωθείσες από τη χώρα μας Διεθνείς Συμβάσεις (…) Με τις παραβιάσεις αυτές και μάλιστα όταν είναι συνεχόμενες», όπως στα πλοία της γραμμής Πάτρα – Ιταλία, «θίγονται μαθηματικά και άμεσα τα επίπεδα ασφαλείας των εν λόγω πλοίων».

Παρ’ όλα αυτά, οι ακτοπλόοι εφοπλιστές προωθούν συστηματικά τις απαράδεκτες αξιώσεις τους, με αβάντα το νόμο 4150. Χαρακτηριστικά, σε δελτίο Τύπου του ΣΕΕΝ αναφέρουν: «Τονίζουμε για μία ακόμα φορά ότι η υπάρχουσα στελέχωση των πλοίων μας, ξεπερνάει κατά πολύ τις προβλεπόμενες νόμιμες υποχρεώσεις»…

Ολα αυτά όταν ήδη οι ναυτεργάτες βρίσκονται στα όρια της εξάντλησης, καθώς οι εφοπλιστές για την κερδοφορία τους έχουν αποδρομολογήσει το μεγαλύτερο μέρος του ακτοπλοϊκού στόλου. Επιβιβάζουν εκατοντάδες επιβάτες σε πλοία υποσυντήρητα, όπως αποδεικνύουν οι απανωτές βλάβες, αρκετά από αυτά υπερήλικα, τα οποία υποβάλλονται σε δρομολόγια «οδύσσειες»…

Η μία κυβέρνηση του κεφαλαίου στρώνει το δρόμο στην επόμενη

Ο νέος υπουργός Ναυτιλίας, Γ. Πλακιωτάκης, όταν ρωτήθηκε στη πρώτη συνάντηση με τους ναυτιλιακούς συντάκτες για αυτές τις επικίνδυνες συνθήκες που διαμορφώνονται στα επιβατηγά πλοία, αυτό που είπε ήταν ότι πρέπει «να βρούμε τη λύση και τις αιτίες» που μειώθηκαν οι «Ελληνες ναυτικοί από τα πλοία», «να μην τραβάει το σκοινί ο ένας από εδώ και ο άλλος από εκεί» και άλλα παρόμοια… Επιχείρησε δηλαδή να τσουβαλιάσει τον θύτη με τα θύματα της αντεργατικής επίθεσης, ενώ άφησε να εννοηθεί ότι για τη μείωση των οργανικών συνθέσεων ευθύνονται τα εργασιακά δικαιώματα των ναυτεργατών.

Σε ό,τι αφορά τη διεκδίκηση των ναυτεργατών για ΣΣΕ με ικανοποιητικές αυξήσεις και προστασία των δικαιωμάτων τους, ο υπουργός «υπενθύμισε» πως «όλοι θα πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι η χώρα περνάει ειδικά τα τελευταία δέκα χρόνια μία δύσκολη δημοσιονομική περίοδο». Η «δυσκολία» αφορά βέβαια μόνο τους ναυτεργάτες, αφού για τους εφοπλιστές είναι έτοιμα τα νέα πακέτα προνομίων και χρηματοδότησης, ακόμα και για την ανανέωση του στόλου τους.

Τα νέα χτυπήματα που ετοιμάζονται και από την κυβέρνηση ΝΔ, πατούν στο γεγονός ότι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ όχι μόνο διατήρησε τους νόμους των προηγούμενων κυβερνήσεων για τη μείωση των οργανικών συνθέσεων και το χτύπημα των εργασιακών δικαιωμάτων των ναυτεργατών, αλλά ενίσχυσε το σχετικό θεσμικό πλαίσιο.

Χαρακτηριστικά, η κυβέρνηση ΝΔ – ΠΑΣΟΚ ψήφισε το νόμο 4262/2014 που προβλέπει στο άρθρο 38 για την επιβατηγό ναυτιλία «επιχειρησιακές συμβάσεις εργασίας». Μένει προσωρινά παγωμένος εξαιτίας των αγώνων των ναυτεργατών. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ψήφισε το νόμο 4504/2017, που προβλέπει στο άρθρο 78 ότι πριν από την έναρξη της δρομολογιακής περιόδου των επιβατηγών πλοίων κάθε τύπου «οι πλοιοκτήτες υποχρεούνται να έχουν εξοφλήσει τους βασικούς μισθούς και επιδόματα του πληρώματος του πλοίου», δηλαδή βγάζει από τη «μέση» όλα όσα έχει ενσωματωμένα ο μισθός (υπερωρίες, Δώρα γιορτών, κυριακάτικες αργίες κ.ά.) και προβλέπονται από τη ΣΣΕ. Ο νόμος χειροκροτήθηκε από τον ΣΕΕΝ, ο οποίος σε υπόμνημα που είχε αποστείλει στη Βουλή στη διάρκεια της συζήτησης του νόμου σημείωνε ότι «η αναφορά του άρθρου «στους βασικούς μισθούς» αντί «στις πάσης φύσεως απολαβές» μας βρίσκει σύμφωνους»…

Ακόμα, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, με την ψήφο και της ΝΔ, του ΠΑΣΟΚ και των άλλων αστικών κομμάτων, ενσωμάτωσε στην ελληνική νομοθεσία την Οδηγία 2105/1794 της ΕΕ, ανοίγοντας την πόρτα για ομαδικές απολύσεις στα καράβια κ.ο.κ.

Απάντηση με οργάνωση και πάλη

Απέναντι σε αυτήν την ενιαία επίθεση, τα ταξικά σωματεία καλούν τους ναυτεργάτες να πάρουν στα δικά τους χέρια την υπόθεση της οργάνωσης της πάλης τους, διεκδικώντας μεταξύ άλλων:

Ανανέωση και εφαρμογή των ΣΣΕ σε όλες τις κατηγορίες πλοίων. Κατώτατο μισθό 751 ευρώ, αυξήσεις στις συντάξεις και στις κοινωνικές παροχές. Μόνιμη και σταθερή εργασία για όλους με 7ωρο – 5ήμερο – 35ωρο. Κατάργηση του ν. 4150 /2013, οργανικές συνθέσεις με βάση το ΠΔ 177/74 και τις σύγχρονες ανάγκες, καθιέρωση διπλών πληρωμάτων όπου τα δρομολόγια των πλοίων δεν παρέχουν τις απαιτούμενες ελάχιστες ώρες ανάπαυσης.

«Δεν υπάρχει μέρα που να κοιμηθούμε ένα ολόκληρο 6ωρο… »

Εντατικοποίηση πάνω από τις ανθρώπινες αντοχές για τους ναυτεργάτες

«Κάθε δύο ώρες έχουμε αφιξοαναχωρήσεις. Δηλαδή τα δρομολόγια είναι τόσα που η ανάπαυσή μας, από λιμάνι σε λιμάνι, είναι μόλις δύο ώρες.

Δεν υπάρχει μέρα που να κοιμηθούμε ένα ολόκληρο 6ωρο. Η αϋπνία και η κούραση φαίνονται στα πρόσωπα όλων και αυτό έχει να κάνει και με την ασφάλεια του πληρώματος, των επιβατών και του πλοίου», αναφέρουν ναυτεργάτες, κυρίως της κουβέρτας, στα πλοία της ακτοπλοΐας.

Και πραγματικά, μια πρόχειρη ματιά να ρίξει κανείς στα δρομολόγια των ακτοπλοϊκών πλοίων, καταλαβαίνει τι εννοούν οι ναυτεργάτες όταν μας λένε ότι είναι στο πόδι μέχρι τελικής πτώσης.

Χαρακτηριστικό είναι για παράδειγμα το πλοίο «Ν. ΧΙΟΣ»: Αναχώρηση από Πειραιά για Κάλυμνο, Κω, Ρόδο, Αγ. Κήρυκο (Ικαρία), Φούρνους, Αστυπάλαια, Πάτμο, Λειψούς, Λέρο, Νίσυρο, Τήλο, Σύμη, Κάρπαθο, Κάσο, Καστελόριζο και επιστροφή!

Στα όριά τους είναι οι ναυτεργάτες και σε πλοία όπως το «Ν. ΜΥΚΟΝΟΣ»: Αποπλέει κάθε μέρα στις 7.15 το πρωί από Πειραιά για Σύρο, Μύκονο, Ικαρία, Σάμο. Η επιστροφή στον Πειραιά γίνεται κάθε βράδυ περίπου στις 12 τα μεσάνυχτα. Οι ναυτεργάτες θα παραμείνουν στο πόδι, να καθαρίσουν, συνολικά να κάνουν προετοιμασία για το αυριανό ταξίδι, με προμήθειες, πετρέλευση και την άλλη μέρα το πρωί, δηλαδή σε ελάχιστες ώρες, να είναι στο πόδι τουλάχιστον δύο ώρες πριν από την αναχώρηση.

Αντίστοιχα, στα πλοία «HELLENIC SPIRIT» και «CHAMPION SPIRIT» της γραμμής Πάτρα – Ηγουμενίτσα – Ιταλία, οι ώρες δουλειάς ξεπερνάνε, όπως λένε οι ίδιοι οι ναυτεργάτες, ειδικά οι μάγειροι, «τις ανθρώπινες αντοχές». Στα πλοία αυτά έχουν απομείνει 4 μάγειροι από 8 πριν την εφαρμογή του νόμου 4150, για να ανταποκριθούν στις ανάγκες των επιβατών που ξεπερνούν τα 1.500 άτομα και του πληρώματος. «Δεν βγαίνει το ωράριο», αναφέρουν. «Πρέπει να ετοιμάσουμε πρωινό των επιβατών και το πρωινό του πληρώματος. Το μεσημεριανό και το βραδινό. Οι ίδιοι άνθρωποι πρέπει να ξανανοίξουμε την κουζίνα για τους επιβάτες που θα επιβιβαστούν από την Ηγουμενίτσα από τις 11.30 το βράδυ έως τη 1.30 μετά τα μεσάνυχτα. Υπολογίστε πότε και αν προλαβαίνουμε να κοιμηθούμε έστω και 3 ώρες το 24ωρο. Δεν φτάνουμε για να καθορίσουμε βάρδιες και δεν πληρωνόμαστε υπερωριακή αμοιβή».

  • Από τον «Ριζοσπάστη» της Πέμπτης 18/7/2019