ΕΜΑΝΟΥΕΛ ΜΑΚΡΟΝ  : «Εγκεφαλικά νεκρό» το ΝΑΤΟ

«Αυτό που σήμερα βιώνουμε είναι ο εγκεφαλικός θάνατος του ΝΑΤΟ», εκτίμησε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, μιλώντας στον «Economist», και σημείωσε ότι οι ΗΠΑ παραμένουν «ο μεγάλος μας σύμμαχος» αλλά «κοιτάζουν αλλού», προς «την Κίνα» και ότι πλέον η Ουάσιγκτον δεν συμμερίζεται «την ιδέα του ευρωπαϊκού σχεδίου». Αναδεικνύοντας σοβαρές αντιθέσεις που βαθαίνουν στο εσωτερικό της βορειοατλαντικής λυκοσυμμαχίας, ο Μακρόν τόνισε ότι πρέπει «τώρα να αποσαφηνιστεί ποιοι είναι οι στρατηγικοί στόχοι του ΝΑΤΟ», επαναλαμβάνοντας τις γνωστές επισημάνσεις του (όπως και των Γερμανών και άλλων Ευρωπαίων) για την «ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας».

Ένα μήνα πριν από την προσεχή Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ (3-4 Δεκέμβρη, στο Λονδίνο), ο Γάλλος ηγέτης επέκρινε χειρισμούς της λυκοσυμμαχίας και χωριστά ορισμένων μελών της στο θέμα της Συρίας, αναφέροντας: «Δεν υπάρχει κανείς συντονισμός με τους εταίρους του ΝΑΤΟ στη στρατηγική απόφαση των ΗΠΑ (στη Συρία) και είμαστε μάρτυρες μίας επίθεσης από έναν άλλο εταίρο του ΝΑΤΟ, την Τουρκία, σε μία ζώνη όπου διακυβεύονται τα συμφέροντά μας, χωρίς συντονισμό. Αυτό που συνέβη αποτελεί τεράστιο πρόβλημα για το ΝΑΤΟ». Χαρακτήρισε «παράδοξο» το ότι ενώ «έχουμε δεσμευτεί να πολεμήσουμε κατά του «Ισλαμικού Κράτους»», τόσο η αμερικανική απόφαση για απόσυρση στρατευμάτων όσο και η τουρκική επιχείρηση στη Βόρεια Συρία «θυσιάζουν τους επί του πεδίου εταίρους μας που πολέμησαν κατά του «Ισλαμικού Κράτους», τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις».

Μάλιστα, ο Μακρόν ουσιαστικά αμφισβήτησε την ισχύ και την αξία του «άρθρου 5» της Συνθήκης του ΝΑΤΟ, που προβλέπει στρατιωτική συνδρομή σε ένα μέλος της Συμμαχίας από τα υπόλοιπα, αν αυτό δεχτεί επίθεση. «Εάν το καθεστώς του Μπασάρ αλ Άσαντ αποφασίσει να απαντήσει στην Τουρκία, θα την συνδράμουμε; Αυτό είναι μία πραγματική ερώτηση», αναρωτήθηκε και εστιάζοντας συνολικά στους όρους συνεργασίας των μελών του ΝΑΤΟ, πρόσθεσε: «Ο Πρόεδρος Τραμπ, στον οποίο τρέφω μεγάλο σεβασμό, θέτει το θέμα του ΝΑΤΟ ως ένα «εμπορικό σχέδιο». Κατά τη γνώμη του, πρόκειται για ένα σχέδιο όπου οι ΗΠΑ διασφαλίζουν ένα είδος γεωπολιτικής ομπρέλας, αλλά, σε αντάλλαγμα, θα πρέπει να έχουν εμπορική αποκλειστικότητα, να υπάρχει ένα κίνητρο για να αγοράσουμε από τις ΗΠΑ. Η Γαλλία (όμως) δεν έχει υπογράψει γι’ αυτό».

Σε αυτήν τη βάση, ο Μακρόν ξεχώρισε πάλι την ανάγκη να ενισχυθεί η «Ευρώπη της Άμυνας, μία Ευρώπη που πρέπει να αποκτήσει μία στρατηγική και λειτουργική αυτονομία σε στρατιωτικό επίπεδο» και την ίδια στιγμή να ξεκινήσει «ένας στρατηγικός διάλογος, χωρίς καθόλου αφέλειες, και που θα πάρει χρόνο, με τη Ρωσία». Ακόμα, ο Γάλλος ηγέτης ανέφερε ότι η Ευρώπη βρίσκεται σήμερα «στο χείλος του γκρεμού», επειδή μεταξύ άλλων «ξέχασε ότι αποτελεί κοινότητα και σταδιακά θεωρεί τον εαυτό της αγορά». Με δεδομένη τη γοργή ισχυροποίηση της Κίνας και τον «κίνδυνο διπολισμού» που «περιθωριοποιεί σαφώς την Ευρώπη», ο Μακρόν υποστήριξε ότι «αν δεν έχουμε ένα ξυπνητήρι για τη συνειδητοποίηση αυτής της κατάστασης και δεν υπάρξει μία απόφαση για την αντιμετώπισή της, υπάρχει μεγάλος κίνδυνος, μακροπρόθεσμα, να εξαφανιστούμε γεωπολιτικά ή, σε κάθε περίπτωση, να μην είμαστε πλέον κύριοι της τύχης μας».

Ενδιαφέρον είχε και η επιμονή του για μια επαναδιαπραγμάτευση της σχέσης Ευρώπης – Ρωσίας, αναφέροντας μεταξύ άλλων ότι μακροπρόθεσμα το σχέδιο της Ρωσίας «δεν μπορεί να μην είναι μία σύμπραξη με την Ευρώπη», ότι η Μόσχα θα δυσκολευτεί «να ανασυγκροτηθεί σε δύναμη μόνη της». Ακόμα, θίγοντας το «μοντέλο» της ρωσο-κινεζικής συνεργασίας, ανέφερε ότι σε αυτό «δεν θα υπάρχει ισορροπία» και ότι επειδή η στρατηγική του (Ρώσου Προέδρου, Βλαντιμίρ Πούτιν) δεν είναι «να μετατραπεί σε βασάλο (σ.σ. ευνοούμενος υποτελής) της Κίνας», άρα «τι επιλογές του μένουν; Η επαναφορά μίας πολιτικής ισορροπίας με την Ευρώπη…».

Αντιδράσεις

Στη συνέντευξη Μακρόν αντέδρασε η Γερμανίδα καγκελάριος Άγκελα Μέρκελ, που είπε -στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου με τον γγ του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ– ότι το ΝΑΤΟ «αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της ασφάλειας» της Γερμανίας. Σύμφωνα με την «Ντόιτσε Βέλε», είπε ότι το ΝΑΤΟ απέχει πολύ από μια κατάσταση που απαιτεί «μηχανική υποστήριξη», ότι δεν συμφωνεί με τα «καυστικά σχόλια» του Γάλλου Προέδρου και ότι «μια τόσο σαρωτική επίθεση δεν είναι απαραίτητη».

Επίσης, απαντώντας σε ερώτημα για τη συνέντευξη Μακρόν, οι ΥΠΕΞ ΗΠΑ και Γερμανίας (σε κοινή συνέντευξη Τύπου που έδωσαν χτες από το Βερολίνο) συμφώνησαν πως παραμένει «κρίσιμος» και «στρατηγικός» ο ρόλος του Βορειοατλαντικού Σύμφωνου. Ειδικότερα ο Χάικο Μάας είπε πως το ΝΑΤΟ δεν είναι «εγκεφαλικά νεκρό» και υποστήριξε ότι είναι σημαντικός ο ρόλος του για την «ασφάλεια της Γερμανίας και της Ευρώπης», αλλά και για τη διαχείριση «σημαντικών προκλήσεων που έχουν εντεινόμενα διεθνή χαρακτήρα». Ο Αμερικανός Μάικ Πομπέο είπε ότι το ΝΑΤΟ παραμένει «μία από τις πιο κρίσιμες στρατηγικές συμμαχίες που έχει καταγραφεί στην Ιστορία μας». Θύμισε, ωστόσο, τις συχνές αναφορές του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στη «δίκαιη κατανομή βαρών» εντός του ΝΑΤΟ. Μεταξύ άλλων, ο Πομπέο δεν παρέλειψε να θυμίσει πόσο «κρίσιμος» ήταν ο ρόλος του ΝΑΤΟ «για την πτώση του τείχους» στο Βερολίνο…