Δ. Κατσικογιάννης: «Το έργο μου είναι εμπνευσμένο από το λαό»

  • Στη φωτογραφία ο Δημήτρης και η Λέγκω Κατσικογιάννη

Το «Μουσείο Δημήτρη και Λέγκως Κατσικογιάννη» επισκέφθηκε την περασμένη Κυριακή, στο πλαίσιο επίσκεψης στα Τρίκαλα, η Αλέκα Παπαρήγα, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ. Η Αλ. Παπαρήγα ξεναγήθηκε στην πλούσια συλλογή εικαστικών έργων – 1.236 έργα ζωγραφικής και 114 γλυπτά – του σπουδαίου καλλιτέχνη Δημήτρη Κατσικογιάννη. Επισήμανε την ανάγκη καλύτερης ανάδειξης στο λαό του σημαντικού έργου του καλλιτέχνη, με μέτρα συντήρησης αλλά και βελτίωσης του χώρου φύλαξης και έκθεσης του έργου με τα κατάλληλα υποστηρικτικά τεχνικά μέσα.

Ο Δ. Κατσικογιάννης γεννήθηκε στις 21/6/1915 στην Καρυά Ολύμπου. Σπούδασε στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών. Το 1939 πήρε υποτροφία για το Παρίσι, όπου πραγματοποίησε και μελέτη για την αναστήλωση του Μουσείου των Δελφών.

Στην περίοδο της Κατοχής ξαναγυρνά στο χωριό του και οργανώνεται στο ΚΚΕ και στο ΕΑΜ. Αυτά τα χρόνια δίνουν τεράστια ώθηση στην καλλιτεχνική παραγωγή, για να αποτυπώσει, να μνημονεύσει, να κρατήσει ζωντανές αυτές τις μεγάλες στιγμές. Χαρακτηριστικά είναι τα λόγια του όπως καταγράφηκαν στο ντοκιμαντέρ «Ζωγράφοι στα βουνά της ελεύθερης Ελλάδας 1941-’45»: «Ζώντας αυτή την ατμόσφαιρα του λαού, αυτή την επαναστατικότητα, που ήταν πρωτόγνωρη για μένα, την ολοκληρωτική προσφορά του, σαν καλλιτέχνης ένιωθα ότι δεν μπορούσα να κάνω μια προτομή… Ενιωθα την ανάγκη να βλέπω τη μάζα. Τη φύλαγα μέσα μου και περίμενα τη στιγμή. Μετά την απελευθέρωση, έλεγα ένα χώρο θέλω τίποτα άλλο… Βρήκα ένα χώρο και έπεσα με τα μούτρα. Μέσα σε δύο χρόνια έκανα 100 αγάλματα, 4 μεγάλες συνθέσεις, 500 συνθέσεις. Γκρέμισα νοερώς όλα τα αγάλματα απ’ όλες τις πλατείες των Αθηνών κι έστησα την ΕΑΜική αντίσταση παντού. Νοερώς όπου υπήρχε χώρος, έστησα αγάλματα και ήταν μέσα κι όλη η σφαγή κι όλοι οι διωγμοί και όλη η έξαρση του λαού».

Στα χρόνια του Εμφυλίου εντάσσεται στις γραμμές του ΔΣΕ. Το 1952, ύστερα από φυλάκιση δύο χρόνων, καταδικάστηκε ισόβια για τη δράση του. Φυλακίζεται στην Κέρκυρα, στα Τρίκαλα, στη Λάρισα, στην Αλικαρνασσό και ξανά στην Κέρκυρα. Αλλά και εκείνα τα δύσκολα χρόνια δεν σταματά να ζωγραφίζει. Εργα εκείνης της περιόδου κατάσχονται και άλλα καίγονται από τους δεσμοφύλακές του.

Αποφυλακίστηκε το 1961. Τα έργα που κυρίως διασώζονται ο Κατσικογιάννης τα φιλοτεχνεί από εκείνη την εποχή και μετά. Στο κέντρο της έμπνευσής του, πάντα, η δεκαετία 1940 – 1950, αλλά και τα επόμενα δύσκολα χρόνια των φυλακίσεων και των εξοριών. Φιλοτέχνησε επίσης έργα εμπνευσμένα από το Πολυτεχνείο, τους αγροτικούς αγώνες, την πάλη για την ειρήνη, τους αγώνες και τις αγωνίες και άλλων λαών. «Το έργο μου είναι εμπνευσμένο από το λαό και μόνο σε αυτόν ανήκει». Το 1964 παντρεύτηκε την Λέγκω, της οποίας η συμβολή στην καλλιτεχνική δημιουργία του καλλιτέχνη υπήρξε τεράστια.

Ο Δ. Κατσικογιάννης πραγματοποίησε πολλές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Εργα του υπάρχουν στο Ερμιτάζ και στη Βαρσοβία.

Πέθανε στις 26/6/1991.

  • Από τον Ριζοσπάστη» της Παρασκευής 17/1/2020