ΑΡΘΡΟ : Η πάλη των ναυτεργατών στα καράβια σε συνθήκες διασποράς της πανδημίας

  • Της Κ. Μ., μέλος του πληρώματος στο κρουαζιερόπλοιο «Celebrity Edge»

«Είμαι μέλος του πληρώματος «Celebrity Edge», σε ένα από τα 46  κρουαζιερόπλοια με περίπου 50 χιλιάδες ναυτεργάτες που βρίσκονται σε αγκυροβόλια στην Φλόριντα και Μπαχάμες και νοιώθω την ανάγκη να γράψω για τη ζωή των ναυτεργατών στις ειδικές –  πρωτόγνωρες συνθήκες διασποράς της πανδημίας του κορωνοϊού στα  καράβια. Αλλά και  για τους  άλλους 50.000 ναυτεργάτες που  είναι ξέμπαρκοι αρκετούς  μήνες – άνεργοι στα σπίτια τους, αβέβαιοι πότε και αν θα ξαναγυρίσουν στο πόστο τους στα καράβια. Αλλά ας πιάσω από την αρχή  το νήμα  για τις εξελίξεις στα κρουαζιερόπλοια:

Ενώ από τον Ιανουάριο του 2020 αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο η επιδημία του κορωνοϊού στη Κίνα και η διασπορά της εξελίσσεται σε πανδημία  παγκοσμίως, με τραγικές για τους λαούς, οι μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι -αμερικάνικα και ευρωπαϊκά μονοπώλια- που κυριαρχούν στο κλάδο της κρουαζιέρας, συνέχιζαν την διαφημιστική καμπάνια τους για την προσέλκυση επιβατών στα πολυτελή τους μεγαθήρια, με κριτήριο τη κερδοφορία του εφοπλιστικού κεφαλαίου, τη στήριξη του σάπιου εκμεταλλευτικού συστήματος, με τραγικές συνέπειες για τους ναυτεργάτες και γενικότερα  για τους λαούς παγκοσμίως.

Τα κρουαζιερόπλοια άρχισαν να είναι μέρος του τηλεοπτικού χρόνου, όταν ανακοινώθηκαν τα 621  κρούσματα  του κορωνοϊού σε επιβαίνοντες στο κρουαζιερόπλοιο «Diamond Princess», το οποίο είχε τεθεί σε καραντίνα από τις αρχές του Φεβρουαρίου 2020, αγκυροβολημένο ανοιχτά της Γιοκοχάμα στην Ιαπωνία, γεγονός το οποίο το καθιστούσε την μεγαλύτερη εστία του νέου κορωνοϊού εκτός Κίνας. Εν συνεχεία, καταγράφηκαν κρούσματα σε 26 ακόμη κρουαζιερόπλοια. Είναι ενδεικτικό, πως με βάση τα στοιχεία της CLIA (Cruise Line International Association)(1) προβάλλουν ότι κάθε χρόνο επιλέγουν τις διακοπές τους 30 εκατομμύρια επιβάτες σε 272 κρουαζιερόπλοια παγκοσμίως. Όμως όσο και αν η διεθνής διαφημιστική καμπάνια των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων στο κλάδο της κρουαζιέρας προβάλλουν τα μεγάλα σαλόνια, τις ροτόντες, τα φώτα και τη χρυσόσκονη στα πολυτελέστατα μεγαθήρια, δεν μπορούν να συγκαλύψουν τις σκληρές απάνθρωπες συνθήκες δουλειάς για τους περίπου 200.000 ναυτεργάτες.

Στο  κρουαζιερόπλοιο η ενημέρωση μας για την παγκόσμια κατάσταση είναι μέσω τριών ειδησεογραφικών δικτύων, το διεθνές BBC World News και τα αμερικανικά MSNBC και Fox News. Είναι αποκαλυπτικό πως δύο μήνες τώρα κανένα από αυτά τα δίκτυα δεν είπε κουβέντα για τα  πληρώματα των κρουαζιερόπλοιων.  Η ανησυχία τους ήταν το πώς θα αποκαταστήσουν τη «σπασμένη βιτρίνα»  τους  για τις τεράστιες ευθύνες των επιχειρηματικών ομίλων του κλάδου της κρουαζιέρας, για τα κρούσματα στους  επιβάτες και όταν αυτό επιτεύχθηκε σε ένα βαθμό με παρεμβάσεις στα ΜΜΕ ακολούθησε σιγή ιχθύος. Κανείς δεν αναρωτήθηκε τι συμβαίνει τώρα για χιλιάδες ναυτεργάτες που παραμένουν στα 272 αγκυροβολημένα κρουαζιερόπλοια. Από εκείνη την στιγμή σταμάτησε και η δημοσίευση στοιχείων σχετικά με τα κρούσματα  ναυτεργάτες  από αυτά τα καράβια, δεν γνωρίζουμε πόσοι συνάδελφοι μας έχουν αρρωστήσει ή ακόμη πόσοι έχουν πεθάνει. Ο μόνος τρόπος ενημέρωσης την δεδομένη στιγμή, είναι συνάδελφοι από άλλα καράβια που τυγχάνει να στείλουν κάποιο μήνυμα και μετά αδυνατούμε να επιβεβαιώσουμε τα λεγόμενα τους από την διοίκηση του καραβιού, κάποιο ενημερωτικό δίκτυο ή το διαδίκτυο. Από τους συναδέλφους μας που δουλέψαμε μαζί στο παρελθόν γνωρίζουμε πως τα περισσότερα καράβια της εταιρείας έχουν κρούσματα, μα η ενημέρωση που η διοίκηση του καραβιού μεταδίδει από τα μεγάφωνα τρεις φορές την ημέρα είναι πόσοι είναι άρρωστοι στο «Celebrity Edge» και επαναλαμβάνεται με κάθε ευκαιρία «πως πρέπει να είμαστε ευτυχισμένοι που είμαστε σε μια ασφαλή γυάλα…»!

Κάποιοι  θα σκέφτονται πως σε αυτά τα πλωτά μεγαθήρια δεν μπορεί παρά να φρόντισαν να προστατεύσουν το πλήρωμα, μα η αλήθεια δυστυχώς είναι διαφορετική. Μέσα σε αυτές τις ειδικές συνθήκες όπου ήδη  είχαν καταγραφεί πάνω από 100.000 κρούσματα COVID-19 παγκοσμίως, η εταιρεία οργάνωσε στις 8 Μάρτη φιέστα στο «Celebrity Edge» για «την παγκόσμια ημέρα της γυναίκας»  με επικεφαλής τον πρόεδρο και άλλα στελέχη της  εταιρείας και βέβαια  δημοσιογράφους από τα  αμερικάνικα  και  διεθνή ΜΜΕ, πρόβαλλαν  την «εταιρική κοινωνική ευθύνη», τα ιδεολογήματα για «ισότητα» και «ίσες ευκαιρίες», ενώ η ίδια  ώρα εντείνεται η επιθετικότητα της εταιρείας  – των εφοπλιστών  γενικότερα του  κεφαλαίου ενάντια στις εργαζόμενες  και  τους εργαζόμενους.

Εκείνη την βδομάδα δεν είχαμε καμία ενημέρωση πως κάτι επρόκειτο να αλλάξει, μα ούτε και η εταιρεία ήταν διατεθειμένη να πάρει κάποια απόφαση προκειμένου προστατεύσει τους χιλιάδες επιβάτες και πλήρωμα από την έκθεση στον ιό. Στις 13 Μάρτη, όταν άρχισαν να βλέπουν τις κρατήσεις να μειώνονται δραματικά, πήραν άμεσα την απόφαση να φύγουμε από το λιμάνι Port Everglades στο Μαϊάμι χωρίς επιβάτες. Τότε άρχισαν και τα δακρύβρεχτα μηνύματα από τον Richard Fain πρόεδρο του ομίλου της «Royal Caribbean Ltd» για τους δύσκολους καιρούς που ζούμε. Μεταξύ άλλων, στο πρώτο του μήνυμα, ο πρόεδρος ανακοίνωσε πως: «Καταλαβαίνουμε το βάρος της κρίσης της δημόσιας υγείας στην χώρα. Και αυτός είναι ο ρόλος που έχουμε να παίξουμε». Και συνέχισε πως «σ ’αυτό πρέπει να μείνουμε μαζί μακριά από τις φήμες»!

Όμως ούτε τότε φρόντισαν να κάνουν κάτι για να προστατεύσουν το πλήρωμα που έμεινε στα πλοία μετά την αναχώρηση των επιβατών, μα ούτε και όλους αυτούς που δεν μπόρεσαν να ξαναπάνε στα πόστα τους μετά από τις πρώτες απαγορεύσεις στις μετακινήσεις. Στις 15 Μάρτη, 49 ναυτεργάτες ξεκίνησαν από τη χώρα τους  για να  δουλέψουν στο «Celebrity Edge» χωρίς να έχουν καμιά ενημέρωση από την εταιρεία για τη κατάσταση στο καράβι. Κανείς τους δεν εξετάστηκε για τον Covid-19, αφού δεν υπήρχαν τεστ, μα και κανένας δεν μπήκε σε καραντίνα για να προστατευτεί το πλήρωμα, 1.316 εργαζόμενους. Στην πρώτη συνάντηση που κάναμε με την διοίκηση του«Celebrity Edge»  μας ενημέρωσαν «πως είμαστε πολύ τυχεροί που είμαστε στο πιο ασφαλές μέρος του πλανήτη και όσοι δουλεύουν με φιλοδωρήματα θα πάρουν  μισθό για την θέση τους από 800 -1.000 δολάρια.

Στα κρουαζιερόπλοια η κλαδική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας και  Δημόσια Κοινωνική Ασφάλιση καλύπτει ελάχιστο αριθμό ναυτεργατών, ενώ η συντριπτική πλειοψηφία του πληρώματος δουλεύουμε με ατομικές συμβάσεις και φιλοδωρήματα. Οι μισθός και το συμβόλαιο μας  κατά την εταιρεία «θεωρείται ατομικό απόρρητο», κάτι που δεν πρέπει να συζητήσουμε με τους συναδέλφους μας! Τα ιδιωτικά – τα δουλεμπορικά- γραφεία  στην Ελλάδα και σε διεθνή κλίμακα  απομυζούν ποσά από τους ναυτεργάτες  εκατομμύρια ευρώ  για την εύρεση εργασίας και στα κρουαζιερόπλοια. Συνήθως το πλήρωμα δουλεύει με 6-8 μήνες το χρόνο και τους άλλους 4-6 βρίσκονται σε υποχρεωτική ανεργία στις χώρες τους. Οι αποδοχές των ναυτεργατών καθορίζονται από τη συμφωνία της εργατικής αριστοκρατίας ITF (Διεθνή Ομοσπονδία Μεταφορών) και  τα τσιράκια των εφοπλιστών στην Πανελλήνια Ναυτική Ομοσπονδία κ..α   με τη ISF (Διεθνή Ναυτιλιακή Ομοσπονδία), με τη κλίμακα της ΔΟΕ (ILO) που ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2020, με  βάση 615 δολάρια, τον μισθό πείνας του ναύτη και στις άλλες ειδικότητες των ναυτεργατών, όπως μηχανοδηγούς, θαλαμηπόλους κ.α.

Κι ενώ τα γεγονότα μιλούν από μόνα τους, οι επικοινωνιολόγοι παρεμβαίνουν  στα ΜΜΕ αποκρύβοντας την αγωνία και τις ανησυχίες, την πραγματική  κατάσταση των ναυτεργατών  στα καράβια. Μα δεν μπορούν να μας φιμώσουν, ήδη δύο γενναίες συνάδελφοι μίλησαν στα ΜΜΕ για το γεγονός πως η εταιρεία δεν έκανε καμία έγκαιρη κίνηση να μας προστατεύσει. Η μία συνάδελφος που δούλευε στο πλοίο «Celebrity Infinity», μίλησε στο CNN(2), μεταξύ των άλλων σημείωσε: «Στις 23 Μάρτη, ενημερώθηκαν πως ένα μέλος του πληρώματος (…) βρέθηκε θετικό με τον COVID-19, οπότε μπορεί και οι υπόλοιποι να έχουν εκτεθεί στον ιό». Η Τζούλια φοβάται πως θα χάσει την δουλειά της λόγω του ότι μίλησε. Ωστόσο, πιστεύει πως «η ασφάλεια της και άλλων συναδέλφων έρχεται πρώτη. (…) Είσαι στην μέση του ωκεανού, δεν έχεις που να πας. Δεν ξέρεις αν είσαι ασφαλής ή όχι μιας και όλα είναι κοινά, ο εξαερισμός είναι κοινός». Μετά την δημοσίευση της συνέντευξης της συναδέλφου μάθαμε πως ένας ναυτεργάτης από το συγκεκριμένο πλοίο κατέληξε μα ποτέ δεν δόθηκαν τα στοιχεία του από κάποια επίσημη πηγή. Μετά ακολούθησε κι άλλη δημοσίευση(3) από μια άλλη συνάδελφο η οποία  κατήγγειλε  την εταιρεία για το ότι εξέθεσε το πλήρωμα στον ιό. Μιλάει για έλλειψη μέτρων ατομικής προστασίας και αναφέρει πως ακόμη κι όταν άρχισαν να έχουν κρούσματα του ιού στο πλοίο δεν πάρθηκαν μέτρα μα συνέχισαν να δουλεύουν κανονικά. Η συνάδελφος δούλευε στο «Celebrity Apex» που βρίσκεται στο ναυπηγείο Saint Nazaire και όταν δημοσιεύτηκε το άρθρο είχε τουλάχιστον 217 εργαζόμενους θετικούς τον Covid-19. Τέλος αναφέρει πως: «με βεβαιότητα θα χάσει την δουλειά της, μα σκέφτηκε πως αυτή την στιγμή δεν μπορεί να μείνει σιωπηλή». Αυτές οι δύο δημοσιεύσεις ταρακούνησαν τα στελέχη της εταιρείας, άρχισαν τότε τις συνεχείς ενημερώσεις πως πρέπει να προσέχουμε πάρα πολύ τι δημοσιεύουμε και αντί αυτού πρέπει να δημοσιεύουμε φωτογραφίες που δείχνουν πόσο χαρούμενοι και υγιείς είμαστε. Μάλιστα στέλεχος μας προτρέπει να λέμε ευχαριστώ που μας ταΐζουν και που έχουμε κάπου να κοιμηθούμε!!!

Στις 8 Απρίλη, στο «Celebrity Edge» αποφάσισαν να πάρουν μέτρα. Όσοι  ναυτεργάτες δουλεύουν κυκλοφορούν με μάσκες για να πάνε στον τόπο εργασίας τους και πίσω στην καμπίνα τους, χωρίς ουσιαστικό  προληπτικό έλεγχο της υγείας συνολικά  των μελών του πληρώματος.

Η παρέμβαση των εφοπλιστών – των  μονοπωλίων  με τις  κυβερνήσεις  και  τα άλλα κόμματα του κεφαλαίου και στη κρουαζιέρα έχοντας τη στήριξη  του μηχανισμού του αστικού κράτους, αξιοποιούν την πανδημία  για  την επιβολή νέων αντεργατικών μέτρων σε βάρος των ναυτεργατών.

Τα ψίχουλα των εφοπλιστών, των βιομηχάνων των τραπεζιτών που ρίχνουν με τη μορφή χορηγίας στα εξαθλιωμένα λαϊκά στρώματα δεν μπορούν να συγκαλύψουν την εκμετάλλευση, βαρβαρότητα του κεφαλαίου.

Εφοπλιστές, το κεφάλαιο -αστικές κυβερνήσεις τα κόμματά τους με τα τσιράκια τους στο εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα και το κατασταλτικό μηχανισμό του αστικού κράτους αξιοποιούν την πανδημία, επιτίθενται με μίσος στους ναυτεργάτες, στην εργατική τάξη, για να κρατήσουν το σάπιο εκμεταλλευτικό σύστημα. Παρά τους εκβιασμούς, τις απειλές, την λογοκρισία  των εφοπλιστών και του κράτους τους  δεν μπορούν να μας φιμώσουν.

Μέσα σ΄αυτές τις σκληρές – πρωτόγνωρες συνθήκες, παρά τις δυσκολίες και  τα εμπόδια που θέτουν εφοπλιστές και  το αστικό κράτος, ελπίδα – δύναμη   για τους ναυτεργάτες είναι το κεντρικό σύνθημα του ΚΚΕ για την Εργατική Πρωτομαγιά 2020:

 «Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα – Επίκαιρη όσο ποτέ!» που φτάνει ταξιδεύοντας χιλιάδες μίλια στους ναυτεργάτες στα καράβια.

Μπούσουλας  για   την  οργάνωση της πάλης των ναυτεργατών στα καράβια, με τα ταξικά συνδικάτα την Ένωση Μηχανικών (ΠΕΜΕΝ), τους μηχανοδηγούς (ΣΤΕΦΕΝΣΩΝ), τους Μαγείρους (ΠΕΕΜΑΓΕΝ), μαζί με τις άλλες δυνάμεις  που συσπειρώνονται στο ΠΑΜΕ,  για τη κλιμάκωση της ταξικής πάλης  ενάντια στην αντιλαϊκή πολιτική και τους φορείς της, για την προστασία της υγείας των εργαζομένων, για καταργηθούν αντεργατικοί νόμοι, ΠΝΠ, για το δικαίωμα στη δουλειά,  την προστασία των ανέργων, ΣΣ Εργασίας, δημόσια ασφάλιση και μέτρα υγιεινής  για όλους τους ναυτεργάτες,  την εργατική τάξη και τα λαϊκά στρώματα, για την ανασύνταξη του εργατικού κινήματος. Συμπόρευση με το ΚΚΕ για την ανατροπή του σάπιου εκμεταλλευτικού συστήματος του καπιταλισμού, για το σοσιαλισμό την ικανοποίηση των σύγχρονων αναγκών της εργατικής τάξης, του λαού.

Με θερμούς αγωνιστικούς χαιρετισμούς.

(1):  Cruise Lines International Association. 2019 cruise trends & industry outlook. Washington, DC: Cruise Line International Association 2019.

(2) https://www.cnn.com/2020/04/06/us/crew-member-celebrity-infinity-concerns-coronavirus/index.html

(3) https://www.nytimes.com/2020/04/14/us/coronavirus-cruise-ship-crew-lawsuit.html